Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia komunistyczna. Założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948-1956 na drodze dyktatury proletariatu. Realizowała program marksizmu-leninizmu. Zgodnie z obowiązującą nomenklaturą partyjną i ówczesnymi założeniami ideowymi, PZPR stanowiła awangardę rządzącej klasy robotniczej.
W 1956 roku straciła rolę hegemona na rzecz Mieczysława Moczara. Dziś reprezentuje środowiska komunistyczne, moczarowskie i socjalistyczne. W wyborach z maja 1958 r. zdobyła 20 miejsc w Konstytuancie.
W 1959 roku podczas wyborów styczniowych partia zdobyła 57 mandatów.
Polska Zjednoczona Partia Robotnicza stała się dzięki temu druga co do wielkości partią w senacie i najsilniejsza partia opozycyjną w stosunku do Rządu Jana Michała Katnera. Równolegle z wyborami do senatu odbyły się wybory prezydenckie, w których kandydat PZPR Józef Cyrankiewicz pokonał w drugiej turze kandydata UPD Jarosława Chmielnika uzyskując 52 % poparcia.
Liderzy PZPR
Mieczysław Moczar
Albin Siwak
Józef Cyrankiewicz