Robotnicza Armia Powstańcza (RAP) to najwcześniej powstała i najliczniejsza (ok. 100 000 działaczy) organizacja z grupy zwanej organizacjami paramilitarnymi lub bojówkami. Wszyscy jej naśladowcy kopiowali prostą strukturę oddziałów i zależność bojówki od charyzmatycznego przywódcy. Z tego wzorca wyłamał się dopiero OLWOP i Gwardia Obrony Rzeczypospolitej.
Struktura organizacyjna RAP
Uczestnictwo w RAP jest dobrowolne poza stanem alarmowym ogłaszane przez władze w sytuacjach wyjątkowych. Tradycyjnym, lecz nieoficjalnym godłem RAP jest litera T (pochodząca od nazwiska Z. Tapczyńskiego, najważniejszego przywódcy organizacji) na tle biało-czerwonej flagi.
Tradycyjna organizacja RAP-u
Tradycyjnie, od początku działalności RAP dzielił się na ok. 25-osobowe Oddziały trzech rodzajów: Oddział Robotniczej Armii Powstańczej (ORAP, zajmujący się czynną walką), Oddział Rezerwy (OR), Oddział Specjalnego Przeznaczenia (OSP, często większy niż inne oddziały - wywiad, oddziały parakomandosów). Cały RAP był podległy tzw. dyktatorowi, najpierw Mikołajowi Kroplińskiemu, od czerwca 1956 r. Tapczyńskiemu.
Nowa organizacja RAP-u
Nowa organizacja RAP-u została wprowadzona w czerwcu 1959 r. Powiększono oddziały do ok. 50 osób, utworzono Oddziały Harcowników (niepodległe bezpośrednio dowództwu, nękające wroga w miastach) i zwiększono konspirację OR. Usunięto urząd dyktatora i wprowadzono kolegialny Sztab RAP.
Historia RAP
Okres prodemokratyczny
RAP powstał w październiku 1956 r. jako reakcja na atak sowietów na Polskę. Wkrótce władzę w organizacji przejął Zygmunt Tapczyński. Po pół roku walk w I wojnie z NRD podjął kontrowersyjną decyzję o oddaniu NRD części Ziem Odzyskanych, w celu zadania klęski władzom państwowym.
Później RAP był sygnatariuszem porozumień lutowych i obrońcą zmian demokratycznych.
Okres antyrządowy
W czasie jesieni 1958 r. RAP poparł rewoltę PLRRzON. Oznaczało to wejście na ścieżkę wojny z demokratycznym rządem. Późniejsza fuzja z PLRRzON w PLRR-RAP stała się preludium do puczu poznańskiego, którego klęska i zniknięcie Tapczyńskiego zakończyła w czerwcu 1959 r. okres antyrządowy.
Okres konspiracyjny
Obecnie w skład Sztabu RAP wchodzą: "Bombaj", "Wojtek", "Kułak" i "Powsinoga". RAP zwiększył konspiracyjność, ale deklaruje chęć obrony Polski.